Badania Naukowe
1. DZIAŁALNOŚĆ NAUKOWO – BADAWCZA
Jednostką podstawową prowadzącą badania naukowe w Politechnice Lubelskiej jest instytut, katedra lub zespół badawczy powołany do spełnienia określonych zadań.
W obowiązującym obecnie systemie finansowania nauki, badania naukowe dzielimy na następujące grupy w zależności od źródła ich finansowania:
- badania wynikające z działalności statutowej Uczelni w dziedzinie nauki;
- badania własne podporządkowane rozwojowi i doskonaleniu kadry realizowane poprzez tzw. granty wewnętrzne;
- projekty badawcze własne, promotorskie, habilitacyjne MNiSzW;
- projekty badawcze celowe MNiSzW,
- projekty badawcze rozwojowe MNiSzW;
- projekty badawcze zamawiane MNiSzW;
- projekty badawcze specjalne;
- badania naukowe realizowane w ramach umów z zagranicznymi ośrodkami naukowymi i międzynarodowych programów edukacyjnych;
- prace naukowo-badawcze wykonywane na zamówienie podmiotów gospodarczych,
- inne prace badawcze, w szczególności współfinansowane z różnych programów Unii Europejskiej.
Obowiązujący obecnie i ciągle doskonalony system organizacji i zarządzania badaniami naukowymi ukierunkowany jest na stwarzanie optymalnych warunków prowadzenia badań i rozwoju kadry naukowej Uczelni. Jego miernikami są takie wskaźniki jak: liczba uzyskiwanych stopni i tytułów naukowych, liczba publikacji znajdujących się na liście filadelfijskiej oraz liczba cytowań prac z afiliacją Politechniki Lubelskiej.
1.1. Działalność statutowa w dziedzinie nauki
Wysokość dotacji na działalność statutową Politechniki Lubelskiej w roku 2009 wynosiła 4.131.265 zł (w stosunku do 3.724.000 zł w roku 2008). Po odpisie części dotacji na dofinansowanie funduszu płac, wydzieleniu środków na łączność komputerową, zakup nośników informacji naukowej, pozostałą kwotę po¬dzielono pomiędzy poszczególne jednostki PL, według kryteriów określonych przez odpowiednie rady wydziałów. W ramach działalności statutowej w roku 2009 wydatkowano kwotę 3.938.987,23 zł
1.2. Badania własne
System finansowania badań własnych ukierunkowany jest na stymulację rozwoju kadry naukowej. Rozdział środków odbywa się poprzez tzw. granty wewnętrzne przydzielane indywidualnie: profesorom tytularnym w związku z tworzeniem szkoły naukowej; doktorom habilitowanym na przygotowanie dorobku naukowego do wniosku o tytuł profesora; adiunktom, którzy podjęli pracę nad habilitacją oraz asystentom pracującym nad doktoratami.
Ocena wyników badań własnych dokonywana jest komisyjnie na podstawie złożonych sprawozdań. Pozytywna ocena złożonego sprawozdania i spełnienie wymaganych kryteriów jest podstawą przyznania grantu wewnętrznego na rok następny.
W 2009 roku Ministerstwo przyznało Uczelni dotację na badania własne w wysokości 413.000 zł. Kwota ta była około dwukrotnie mniejsza niż w latach poprzednich, a jej obniżenie tłumaczono trudnościami finansowymi wynikającymi z kryzysu ogólnoświatowego. Zestawienie dotacji na badania własne przyznawanych Politechnice Lubelskiej w ostatnich latach przedstawia się następująco:
- rok 2002 – 1.363.000 zł,
- rok 2003 – 823.000 zł,
- rok 2004 – 806.000 zł,
- rok 2005 – 780.000 zł,
- rok 2006 – 780.000 zł,
- rok 2007 – 818.000 zł,
- rok 2008 – 834.000 zł.
Ponad 42% środków przeznaczonych na badania własne zostało wykorzystanych na zakup aparatury, materiałów i usług.
1.3. Projekty badawcze MNiSzW
Istotnym źródłem finansowania Uczelni jest udział zespołów badawczych bądź indywidualnie nauczycieli akademickich, w realizacji projektów badawczych finansowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Stworzony w Uczelni system uzależnia przyznanie środków z dotacji na badania własne od złożenia wniosku o projekt badawczy MNiSzW.
W roku 2009 pracownicy naukowo-dydaktyczni Politechniki Lubelskiej realizowali 61 projektów badawczych (o 9 więcej niż rok wcześniej) własnych, promotorskich, habilitacyjnych MNiSzW o łącznej wartości 3 438 698,13 zł (dla porównania w roku 2008 była to kwota 2 633 759,02 zł). Na realizację tego rodzaju projektów Uczelnia pozyskała w roku ubiegłym ponad 30% więcej środków niż w roku 2008.
Ponadto, w Wydziałach Mechanicznym oraz Elektrotechniki i Informatyki w roku 2009 realizowanych było 5 projektów badawczych celowych o łącznej wartości 1 117 627,19 zł.
W roku sprawozdawczym w Politechnice Lubelskiej realizowano również 7 projektów badawczych rozwojowych w Wydziale Mechanicznym (2), Wydziale Elektrotechniki i Informatyki (2), Wydziale Budownictwa i Architektury (1) oraz Wydziale Inżynierii Środowiska (2) na łączną kwotę 992 308,81 zł.
W dalszym ciągu na Wydziałach Inżynierii Środowiska oraz Elektrotechniki i Informatyki realizowanych było 5 projektów badawczych zamawianych na łączną kwotę 777 440,74 zł (przy czym prawie 94% tej sumy przypadło na WIŚ).
W dwóch Wydziałach Politechniki Lubelskiej (Mechanicznym oraz Elektro-techniki i Informatyki) prowadzono również prace naukowo-badawcze Przedsięwzięcia Ministra na łączną kwotę 153 682,15 zł.
1.4. Prace wykonywane na bezpośrednie zamówienie przedsiębiorców lub innych podmiotów
Politechnika Lubelska jako jedyna uczelnia techniczna w Makroregionie Środkowo-Wschodnim prowadzi w szerokim zakresie tematycznym badania naukowe oraz usługowe na rzecz podmiotów gospodarczych.
Należy podkreślić, że możliwości Uczelni w zakresie świadczenia prac badawczych i usług na rzecz otoczenia są wykorzystywane ciągle w stopniu niezadowalającym.
Całkowita wartość prac realizowanych na zlecenia w roku 2009 wynosiła 2 896 100,62 zł, w stosunku do sumy 1 402 513,86 zł odnotowanej w roku 2008. Oznacza to ponad 100% wzrost środków pozyskanych przez Uczelnię w ramach tej formy działalności naukowo-badawczej. Sukces ten zawdzięczany jest niemal wy-łącznie Wydziałowi Elektrotechniki i Informatyki, który zrealizował w tym zakresie prace badawcze na łączną kwotę 2 033 711,53 zł (co stanowi 70,2% całości kosztów prac).
Na uwagę zasługuję wzrost o 17,8% środków finansowych przeznaczonych na działalność naukowo-badawczą w stosunku do roku poprzedniego. Ilościowo kwoty przeznaczone na badania przedstawiały się następująco: 13 751 240,17 zł w roku 2009, w stosunku do 11 675 151,32 zł w roku 2008.
