Stanisław Ziemecki

Prof. dr hab. Stanisław ZIEMECKI (1881-1956)

Rektor Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej w Lublinie
1.10.1953-19.01.1956

Urodził się 11 kwietnia 1881 r. w Warszawie (na Pradze) w rodzinie inteligenckiej. Jego dziadek i ojciec – Maurycy Landau, byli uznanymi, praktykującymi lekarzami. Matka, Dorota z domu Winkelhaus nigdy nie pracowała zawodowo.

W roku 1898 ukończył z odznaczeniem (srebrnym medalem i nagrodą) ośmioklasowe Gimnazjum Filologiczne im. M. Reja w Warszawie i chcąc kontynuować tradycje rodzinne, podjął studia medyczne w Uniwersytecie Warszawskim. W trakcie drugiego roku studiów przeniósł się na Wydział Przyrodniczy uznając, że jego zainteresowania wykraczają poza medycynę. 

Studia w zakresie fizyki ukończył z bardzo dobrym wynikiem w1904 r., a pracę dyplomową dotyczącą własności optycznych kryształów dwuosiowych zrealizował pod kierunkiem G. Wulffa – wybitnego krystalografa pochodzenia rosyjskiego. Praca ta stanowiła podstawę nadania mu stopnia kandydata nauk przyrodniczych. Studia w zakresie matematyki, mechaniki i fizyki kontynuował w Uniwersytecie Genewskim i w Getyndze, gdzie wydał swoją pierwszą poważną pracę na temat magnetycznego skręcania płaszczyzny polaryzacji w promieniowaniu ultrafioletowym. W roku 1909 objął stanowisko etatowego profesora i kierownika laboratorium w Szkole Mechaniczno-Technicznej H. Wawelberga i S. Rotwanda w Warszawie.

W roku 1920 powierzono mu zorganizowanie nauczania fizyki w SGGW w Warszawie, gdzie początkowo jako docent, a następnie profesor tytularny pracował aż do wybuchu II wojny światowej. Stopień doktora filozofii uzyskał w roku 1926 na Wydziale Przyrodniczym Uniwersytetu Warszawskiego, zaś doktora habilitowanego w roku 1931 na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej. W latach 20-tych i 30-tych prowadził szczególnie intensywne badania, podejmował problematykę oryginalną i uzyskiwał rezultaty szeroko dyskutowane i cytowane.

Jako pierwszy odkrył i objaśnił zjawiska jarzenia się par rtęci pod wpływem promieniowania rentgenowskiego, przybliżył zrozumienie powstawania widm pasmowych wykazał, że występowanie zjawiska Ramana jest niezależne od opalescencji w punkcie krytycznym. Prowadził bardzo nowatorskie obserwacje promieniowania jądrowego w atmosferze oraz absorpcji promieniowania kosmicznego. Wraz z Jodko-Narkiewiczem i Z. Burzyńskim wysunął pionierski plan lotu balonu do granic troposfery (1936 r.). Po długich przygotowaniach plan ten nie powiódł się z powodów przypadkowych, zaistniałych w trakcie startu balonu. Łącznie opublikował 11 książek, wielokrotnie wznawianych oraz kilkadziesiąt oryginalnych prac naukowych.

Był ceniony jako wspaniały wykładowca i popularyzator wiedzy. Organizował systematyczne dyskusje z tzw. nowatorami produkcji oraz wygłaszając przez ponad 5 lat powszechne wykłady uniwersyteckie. Był członkiem TNW oraz współzałożycielem PTFiz (1919 r.).

Od powstania UMCS w Lublinie był niezmordowanym twórcą zrębów fizyki w całym akademickim środowisku lubelskim. Swoje bogate doświadczenia badacza i dydaktyka, nabyte w uczelniach warszawskich, lubelskich i zagranicznych wykorzystał w trakcie tworzenia podstaw struktur i założeń kształceniowych w WSInż. Był człowiekiem naprawdę zaciekawionym światem i życiem, unikającym sytuacji oczywistych, dających się przewidzieć.